Een week na de uitvaart valt de eerste stapel post op de mat. De bank, de Belastingdienst, de energieleverancier, een abonnement dat gewoon doorloopt. Uw hoofd zit nog vol herinneringen, en tegelijk wordt er van alles van u verwacht. Waar moet u in vredesnaam beginnen?
Laten we eerst iets rechtzetten: u hoeft dit niet vandaag te regelen. Het afwikkelen van een nalatenschap is een marathon, geen sprint. Hieronder leest u welke stappen er echt als eerste toe doen, en welke rustig kunnen wachten.
Stap 1: zorg voor uittreksels van de overlijdensakte
Voordat u ook maar iets kunt regelen, heeft u een officieel bewijs van overlijden nodig. De uitvaartondernemer doet de aangifte meestal al bij de gemeente. Vraag daarna meteen een aantal uittreksels van de overlijdensakte aan bij de gemeente, en scan er een in.
Vrijwel elke instantie vraagt hierom. Door direct een paar exemplaren in huis te hebben, voorkomt u dat u later steeds opnieuw moet aanvragen en wachten.
Stap 2: controleer of er een testament is
Ook als iedereen denkt te weten hoe het zit, moet u dit officieel nagaan. Dat doet u bij het Centraal Testamentenregister. Daar staat geregistreerd of iemand een testament heeft laten opmaken en bij welke notaris. De inhoud staat er niet in, alleen het feit dat het bestaat.
Het opvragen is gratis. De Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie legt uit hoe u het Centraal Testamentenregister raadpleegt.
- Is er geen testament? Dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Meestal zijn dat de partner en de kinderen.
- Is er wel een testament? Dan staat daarin wie wat krijgt, en vaak ook wie de nalatenschap mag regelen. Die persoon heet de executeur.
Stap 3: houd rekening met een geblokkeerde bankrekening
Zodra de bank hoort van het overlijden, blokkeert die de rekening. Dat is bedoeld om het geld te beschermen, maar het is wel lastig, want de vaste lasten lopen gewoon door.
Om weer bij het geld te kunnen, vraagt de bank meestal om een verklaring van erfrecht. Dat is een akte van de notaris waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Niet in elke situatie is die nodig. Bij een klein saldo en een langstlevende partner doen banken vaak soepeler. Notaris.nl legt uit wanneer een verklaring van erfrecht wel en niet nodig is. Vraag het altijd na bij de bank zelf.
Stap 4: denk na voordat u de erfenis aanvaardt
Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, en de stap met de grootste gevolgen. U kunt een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
Bij zuiver aanvaarden bent u ook aansprakelijk voor eventuele schulden, desnoods met uw eigen geld. Weet u niet zeker of er meer bezit dan schuld is? Dan is beneficiair aanvaarden de veilige route. Let op: door alvast spullen mee te nemen of geld op te nemen, kunt u ongemerkt zuiver aanvaarden. Lees daarom eerst de drie manieren om een erfenis te aanvaarden of te verwerpen.
Stap 5: breng de administratie rustig in kaart
Als de formele stappen lopen, kunt u beginnen met overzicht maken. Niet alles tegelijk. Begin met de lopende zaken:
- Welke abonnementen lopen er nog door?
- Welke automatische incasso’s staan er op de rekening?
- Is er een huur- of koopwoning, en wat moet daarmee gebeuren?
- Welke verzekeringen lopen er, en welke moeten juist blijven lopen?
Schrijf het van u af. Wat op papier staat, hoeft niet meer in uw hoofd rond te malen. Dat geeft lucht.
Stap 6: houd de andere erfgenamen erbij
Een nalatenschap afwikkelen doet u zelden alleen. Zijn er broers, zussen of andere erfgenamen? Betrek ze vanaf dag een, ook als u nog lang niet alle antwoorden heeft. Juist door open te zijn over wat u aan het uitzoeken bent, voorkomt u scheve gezichten achteraf.
Overzicht houden zonder dat het u opslokt
De grootste last is meestal niet een enkele taak, maar het gevoel dat u iets vergeet. Precies daarvoor is ErfPilot gemaakt: software die u stap voor stap door de afwikkeling leidt, op uw eigen computer.
ErfPilot werkt met fasen en checklists, zodat u per fase ziet wat er moet gebeuren. U legt de boedelbeschrijving vast, houdt de financiele kant bij en gebruikt meer dan 50 conceptbrieven die al zijn ingevuld met de gegevens die u eerder invoerde. Zo hoeft u niet elke brief aan een bank of instantie zelf te bedenken. Alle gegevens blijven lokaal op uw eigen computer staan.
En dit mag rustig wachten
Even belangrijk als weten waar u begint, is weten wat nog niet hoeft. In de eerste weken kunt u de volgende dingen met een gerust hart laten liggen:
- Het leeghalen van de woning. Zolang de huur of hypotheek doorloopt, is er tijd. Bij een huurwoning geldt meestal een opzegtermijn van een maand, dus informeer wel even bij de verhuurder.
- De verdeling van spullen. Doe dit pas als het overzicht compleet is. Het levert anders bijna altijd discussie op.
- De aangifte erfbelasting. Voor overlijdens in 2026 heeft u 20 maanden de tijd. Die brief hoeft dus niet dezelfde week beantwoord.
- Opzeggen van abonnementen die weinig kosten. Vervelend, maar geen spoed. Zet ze op een lijst en doe ze in een keer.
Wat wel snel moet: de woning verzekerd houden, de post laten doorsturen als het huis leeg staat, en voorkomen dat er onbetaalde rekeningen naar incasso gaan.
Lees ook
Kort samengevat
Vraag uittreksels van de overlijdensakte aan, controleer het testamentenregister, houd rekening met een geblokkeerde rekening en denk goed na voordat u de erfenis aanvaardt. Pas daarna komt de administratie. In die volgorde blijft het behapbaar.
Wilt u zien hoe zo’n stappenplan er in de praktijk uitziet? Bekijk hoe ErfPilot werkt. Weet u al genoeg en wilt u direct beginnen? Bestel ErfPilot voor eenmalig 599 euro, zonder abonnement.
Eén reactie